so sánh ngữ văn 6

Gốc > Bài giảng > Trung học cơ sở > Ngữ văn > Ngữ văn 6 > Bài 19. Quan sát, tưởng tượng, so sánh văn miêu tả So sánh đoạn văn bị lược và đoạn nguyên văn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô Giáo án môn Ngữ văn lớp 6 - Tiết 83, 84: Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả. Lượt xem: 435 Lượt tải: 0. Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Năm học 2011-2012 - Lênh Thị Minh Tuyết. Lượt xem: 267 Lượt tải: 0. Giáo án Ngữ văn lớp 6, kì II - Tiết 78 Bộ 12 câu hỏi trắc nghiệm Ngữ văn lớp 6 Bài Ẩn dụ Câu 1: Câu thơ nào dưới đây sử dụng phép ẩn dụ? A. Bác vẫn ngồi đinh ninh. B. Bóng Bác cao lồng lộng. C. Người cha mái tóc bạc. D. Chú cứ việc ngủ ngon. Câu 2: Phép ẩn dụ giống phép so sánh ở chỗ Bài 19: So sánh - Ngữ văn 6 217 FAQ Qua bài học giúp các em nắm được khái niệm so sánh, cấu tạo của phép so sánh và các kiểu so sánh thường gặp. Đồng thời, biết vận dụng nó để nhận diện trong một số câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh. 1. Tóm tắt bài 1.1. So sánh là gì? a. Xét ví dụ b. Nhận xét 1.2. Cấu tạo của phép so sánh a. So sánh con đường cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh. - Xuất phát từ lòng yêu nước thương dân để tìm con đường giải phóng cho dân tộc. - Đi theo hệ tư tưởng mới: khuynh hướng dân chủ tư sản. - Được sự ủng hộ nhiệt tình của quần chúng nhân dân Site De Rencontre À Abidjan Côte D Ivoire. Qua bài soạn giúp các em làm quen với cấu tạo của phép so sánh và các kiểu so sánh thường gặp. 1. Tóm tắt nội dung bài học Khái niệm So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng Mục đích Làm nổi bật được cảm nhận của người viết, người nói. Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm Vế A Nêu tên sự vật, sự việc được so sánh. Vế B Nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh ở vế A. Từ ngữ chỉ phương diện so sánh. Từ so sánh. Trong thực tế, mô hình cấu tạo trên có thể biến đổi ít nhiều Trong so sánh, phương diện so sánh và từ so sánh có thể được lượt bớt. Vế B có thể đảo lên trước vế A cùng với từ so sánh. Các kiểu so sánh thường gặp So sánh đồng loại So sánh người với người. So sánh vật với vật So sánh khác loại So sánh Người với vật So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng. 2. Soạn bài So sánh So sánh là gì? Câu 1. Hình ảnh so sánh được thể hiện bằng những từ ngữ nào trong các câu sau 1 Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan. Hồ Chí Minh 2 [...] trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận. Đoàn Giỏi Hình ảnh so sánh được thể hiện bằng những từ ngữ 1 "Trẻ em như búp trên cành" 2 "Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận". Câu 2. Trong các hình ảnh so sánh vừa xác định được, những sự vật, sự việc nào được so sánh với nhau? "trẻ em" được so sánh với "búp trên cành" "rừng đước" được so sánh với "hai dãy tường thành vô tận". Câu 3. Vì sao các sự vật, sự việc trên lại có thể so sánh được với nhau? Giữa các sự vật, sự việc so sánh với nhau phải có nét nào đó giống nhau. Trẻ em và búp trên cành, giống nhau non tơ, được nâng niu,... Rừng đước và dãy trường thành, giống nhau dựng lên cao, thẳng đứng, dài dặc,... Câu 4. Việc so sánh các sự vật, sự việc với nhau như trên có tác dụng gì? So sánh có tác dụng làm nổi bật cái được nói đến, bộc lộ sự cảm nhận của người nói viết, gợi ra hình ảnh cụ thể, truyền cảm. Hãy so sánh Trẻ em biết ngoan ngoãn, biết học hành là ngoan với Trẻ em như búp trên cành - Biết ngoan ngoãn, biết học hành là ngoan. Rừng đước dựng lên cao ngất với rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Câu 5. Câu sau đây cũng sử dụng so sánh nhưng không giống với sự so sánh ở các câu trên. Em hãy nhận xét về điều này. Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến. Tạ Duy Anh So sánh là thao tác phổ biến, được dùng trong suy nghĩ, nói năng,... Có sự so sánh để làm nổi bật cái được nói đến thông qua liên hệ giống nhau giữa các sự vật, sự việc như trong ví dụ 1 và 2 ở trên; so sánh kiểu này là phép so sánh - một biện pháp tu từ. Nhưng cũng có sự so sánh để phân biệt đặc điểm khác nhau giữa các sự vật, sự việc như trong câu văn của Tạ Duy Anh; so sánh kiểu này không phải là phép so sánh - biện pháp tu từ. Cấu tạo của phép so sánh Câu 1. Xem xét mô hình cấu tạo của phép so sánh qua bảng và ví dụ dưới đây Vế A cái được so sánh Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B cái dùng để so sánh - cái so sánh mặt đẹp như hoa a. Kẻ bảng tương tự và xếp các hình ảnh so sánh ở ví dụ 1, 2 vào những vị trí thích hợp. Vế A cái được so sánh Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B cái dùng để so sánh - cái so sánh 1 Trẻ em như búp trên cành 2 rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận → Trường hợp 1 không đầy đủ các yếu tố; trường hợp 2 đầy đủ các yếu tố. b. Đặt những từ ngữ chứa hình ảnh so sánh trong các câu sau đây vào bảng mô hình cấu tạo của phép so sánh và nêu nhận xét. 1 Trường sơn chí lớn ông cha Cửu Long lòng mẹ bao la sóng trào. Lê Anh Xuân 2 Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất. Thép Mới Vế A cái được so sánh Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B cái dùng để so sánh - cái so sánh chí lớn ông cha Trường Sơn lòng mẹ bao la sóng trào Cửu Long con người không chịu khuất như tre mọc thẳng c. Tìm thêm các từ ngữ có thể thay thế vào vị trí từ như trong các bảng trên. Các từ so sánh thường gặp là, như là, tựa như là, y như, hệt như, giống như, tựa như, bao nhiêu... bấy nhiêu... 3. Hướng dẫn luyện tập Câu 1. Với mỗi mẫu so sánh gợi ý dưới đây, hãy tìm thêm một ví dụ a. So sánh đồng loại So sánh người với người Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo Khi đến trường, cô giáo như mẹ hiền. Lời bài hát So sánh vật với vật Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ […] Vũ Tú Nam b. So sánh khác loại So sánh vật với người Ngôi nhà như trẻ nhỏ Lớn lên với trời xanh. Đồng Xuân Lan Bà như quả đã chín rồi Càng thêm tuổi tác, càng tươi lòng vàng. Võ Thanh An So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng Trường Sơn chí lớn ông cha Cửu Long lòng mẹ bao la sóng trào. Lê Anh Xuân Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Ca dao * Có thể lấy thêm các ví dụ sau. a. So sánh đồng loại Người với người Người là Cha, là Bác, là Anh Quả tim lớn lọc trăm dòng máu đỏ. Tố Hữu Vật với vật Những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ Đoàn Giỏi b. So sánh khác loại Vật với người Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người Thép Mới Trẻ em như búp trên cành, Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan. Bác Hồ So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng Con đi trăm núi ngàn khe Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm. Tố Hữu Tình yêu Tổ quốc là đỉnh núi, bờ sông, Những lúc tột cùng là dòng huyết chảy. Xuân Diệu Câu 2. Tìm từ điền vào chỗ trống trong bảng sau để được những câu thành ngữ khoẻ như voi trắng như tuyết ... ... ... ... đen như thui cao như cây sào ... ... ... ... Câu 3. Hãy tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh trong các bài Bài học đường đời đầu tiên, Sông nước Cà Mau và xếp chúng vào bảng cấu tạo của phép so sánh. Vế A cái được so sánh Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B cái dùng để so sánh - cái so sánh Những ngọn cỏ gẫy rạp y như có nhát dao vừa lia qua Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Cái chàng Dế Choắt người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê chị trợn tròn mắt, giương cánh lên như sắp đánh nhau Mỏ Cốc như cái dùi sắt sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện bọ mắt đen như hạt vừng chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên ngụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng-sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi Các em có thể tham khảo thêm bài giảng So sánh để củng cố hơn nội dung bài học. 4. Hỏi đáp về bài So sánh Nếu có thắc mắc cần giải đáp các em có thể để lại câu hỏi trong phần Hỏi đáp, cộng đồng Ngữ văn HỌC247 sẽ sớm trả lời cho các em. Qua bài soạn giúp các em thấy được hai kiểu so sánh cơ bản và xác định được tác dụng chính của so sánh trong câu. 1. Tóm tắt nội dung bài học Có hai kiểu so sánh So sánh ngang bằng So sánh không ngang bằng Tác dụng Tác dụng gợi hình, giúp cho việc miều tả sự vật được cụ thể sinh động Tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc. 2. Soạn bài So sánh Tiếp theo Các kiểu so sánh Câu 1. Tìm phép so sánh trong khổ thơ Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chứng con Đêm nay con ngủ giấc tròn Mẹ là ngọn gió của con suốt đời. Trần Quốc Minh Khổ thơ trên sử dụng hai phép so sánh. "Chẳng bằng" mẹ thức So sánh không ngang bằng "Mẹ là" ngọn gió So sánh ngang bằng. Câu 2. Ví dụ tìm thêm về phép so sánh a. So sánh ngang bằng Quê hương là chùm khế ngọt Cho con trèo hái mỗi ngày Quê hương là đường đi học Con về rợp bướm vàng bay. Đỗ Trung Quân Qua cầu ngả nón trông cầu Cầu bao nhiêu nhịp dạ em sầu bấy nhiêu. Ca dao Mỗi người tốt là một bông hoa đẹp Cả dân tộc là một rừng hoa đẹp. Hổ Chí Minh b. So sánh không ngang bằng Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn. Nguyễn Đình Thi Đất nước! Của những người con gái con trai Đẹp như hoa hồng, cứng hơn sắt thép. Nam Hà Tác dụng của so sánh Câu 1. "Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng"... "cỏ xanh mềm mại" Khái Hưng Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong đoạn văn trên là "Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tựa cành cây rơi cắm phập xuống đất..." "Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không..." "Cả một thời dài dằng dặc của chiếc lá trên cành không bằng mặt vài giây bay lượn..." "Có chiếc lá như sợ hãi ngần ngại rụt rè". Tác dụng của phép so sánh Đối với miêu tả sự vật Làm cho hình ảnh những chiếc lá rơi trở nên sinh động, gợi cảm có hồn, có tâm trạng, có cá tính giống như con người. Đối với sự thể hiện tư tưởng tình cảm của người viết Qua việc diễn tả những chiếc lá rơi người viết đã thể hiện tấm lòng yêu thiên nhiên tha thiết, sự quan sát tinh tế, nhạy cảm, cách so sánh độc đáo. 3. Hướng dẫn luyện tập Câu 1. Chỉ ra các phép so sánh trong những khố thơ dưới đây, cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào. Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sánh mà em thích. * Phép so sánh sử dụng trong 3 đoạn thơ Vế A Cái được so sánh Phương diện so sánh Từ chỉ ý so sánh Vế B Cái dùng để so sánh – cái so sánh Ngang bằng Không ngang bằng Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Con đi trăm núi ngàn khe Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm Con đi đánh giặc mười năm chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi Anh đội viên mơ màng mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng, ấm hơn ngọn lửa hồng * Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của phép so sánh Con đi trăm núi ngàn khe Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi. Người con phải đi qua “trăm núi ngàn khe”, có nghĩa là phải trải qua muôn nỗi vất vả gian lao, cực nhọc của núi cao, vực sâu đầy nguy hiểm. Nhưng nỗi vất vả đó của người con vẫn không thể bằng nỗi sầu tê tái vì nhớ con, lo cho con và bao nỗi lo toan khác của người mẹ. Câu 2. Hãy nêu những câu văn có sử dụng phép so sánh trong bài “Vượt thác”. Em thích hình ảnh so sánh nào? Vì sao? * Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong bài "Vượt thác" "Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng". "Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt". "Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc". "Giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh". "Những cây to mọc giữa những bụi cây lúp xúp nom xa như những mụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước". * Em có thể lựa chọn một trong những so sánh trên mà mình thích nhất, rồi phân tích tác dụng của nó. Ví dụ Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc Đây là loại so sánh ngang bằng. → Tác dụng của nó làm nổi bật sự rắn chắc, gân guốc, mạnh mẽ của thân hình dượng Hương Thư. Câu 3. Dựa theo bài “Vượt thác” hãy viết một đoạn văn từ ba đến năm câu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ. Trong đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã giới thiệu. Yêu cầu đoạn văn Độ dài 3 → 5 câu khoảng 6-8 dòng. Sử dụng Hai loại so sánh ngang bằng và không ngang bằng. Nội dung Tả cảnh dượng Hương Thư đưa thuyền vượt thác. Đoạn văn mẫu Đoạn 1 Phía trước mặt dòng thác hưng dữ như một con beo đang hồng hộc tế lên giận dữ. Dượng Hương Thư gồng mình lên phía trước quặt con thuyền sang phía tay trái. Nước tung ào lên cả mạn thuyền. Một tảng đá nhọn hoắt mặt mày hung dữ đang chực sẵn phía trước để bóp nát con thuyền. “Soạc”, “Soạc” hai chiếc sào cùng cắm xuống một lúc đẩy con thuyền ra xa lách vào đúng kẽ hở giữa hai tảng đá xuôi thẳng. Lũ đá tức tối hậm hực. Thật đúng là mười năm chèo thuyền vùng xuôi không bằng một giờ vượt thác. Đoạn 2 "Hình ảnh dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào" gợi liên tưởng tới một hiệp sĩ của núi rừng Trường Sơn. Đó không chỉ là vẻ đẹp kì diệu, đó còn là sự ngưỡng mộ, cảm phục, thành kính thiêng liêng trước vẻ đẹp ấy. Trong thế đối đầu với thiên nhiên hoang dã, vẻ đẹp ấy là biểu hiện rực rỡ của con người trong tư thế ngẩng cao đầu." Theo Nguyễn Trọng Hoàn, Đọc văn bản Ngữ văn 6, NXB ĐHSP, 2003 Các em có thể tham khảo thêm bài giảng So sánh Tiếp theo để củng cố hơn nội dung bài học. 4. Hỏi đáp về bài So sánh Tiếp theo Nếu có thắc mắc cần giải đáp các em có thể để lại câu hỏi trong phần Hỏi đáp, cộng đồng Ngữ văn HỌC247 sẽ sớm trả lời cho các em. Lý thuyết văn 6Chúng tôi xin giới thiệu bài Lý thuyết Ngữ văn 6 So sánh gồm hai phần lý thuyết và bài tập vận dụng được VnDoc sưu tầm và tổng hợp nhằm giúp ích cho các bạn học sinh cùng quý thầy cô tham khảo để giảng dạy và học tập tốt Ngữ văn lớp Nội dung bài So sánh- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt- Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm+ Vế A nêu tên sự vật, sự việc được so sánh+ Vế B Nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A+ Từ ngữ chỉ phương diện so sánh+ Từ ngữ chỉ ý so sánh- Trong thực tế, mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều+ Các từ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt+ Vế B có thể được đảo lên trước vế A cùng với từ so Bài tập bài So sánhBài 1 Hãy tìm 5 thành ngữ so sánh và đặt câu với chúng?Gợi ý*5 thành ngữ sau- Nóng như Trương Phi- Khỏe như voi- Đen như mực- Nhanh như cắt- Trắng như tuyết*Đặt câu- Anh trai tôi cứ mỗi lần tức giận là nóng như Trương Bạn Nam lớp em khỏe như Lan có mái tóc đen như mực, dài và óng Con chim nhanh như cắt, lao xuống ngậm con cá trong Em bé nhà cô Hoa có làn da trắng như tuyết trông thật dễ 2 Tìm và phân loại các kiểu so sánh trong những câu dưới quân du kích dao chen ánhGiữ lá cờ sao vàng lấp lánhCờ như mắt mở thức thâu canhNhư lửa đốt hoài trên chót đỉnh.Xuân Diệu, Ngọc quốc kìb. Việt Nam đất nước ta ơiMênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.Nguyễn Đình Thi, Bài thơ Hắc Hải đi tới, trên đường ta bước tiếpRắn như thép, vững như đồngĐội ngũ ta trùng trùng điệp điệpCao như núi, dài như sôngChí ta lớn như biển Đông trước mặt.Tố Hữu, Ta đi tới nước!Của những người con gái, con traiĐẹp như hoa hồng, cứng như sắt thép.Nam Hà, chúng con chiến đấu cho những người sống mãi, Việt Nam ơiGợi ýabcdCâu so sánhCờ như mắt mở thức thâu canh/ Như lửa đốt hoài trên chót đỉnhMênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơnRắn như thép, vững như đồng/ Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp/ Cao như núi, dài như sông/ Chí ta lớn như biển Đông trước mặtĐẹp như hoa hồng, cứng như sắt thépKiểu so sánhSo sánh ngang bằng – sử dụng từ so sánh “như”So sánh không ngang bằng – sử dụng từ so sánh “hơnSo sánh ngang bằng – sử dụng từ so sánh “như”So sánh ngang bằng – sử dụng từ so sánh “như” và so sánh không ngang bằng – sử dụng từ so sánh “hơn”Bài 3 Tìm những từ ngữ thích hợp để hoàn chỉnh phép so sánh trong câu ca dao sauCổ tay em trắng ... ....Đôi mắt em liếc ... ... dao cauMiệng cười ... ... hoa ngâu,Cái khăn đội đầu ... ... hoa sen.Ca daoGợi ýCổ tay em trắng như ngàCon mắt em liếc như là dao cauMiệng cười như thể hoa ngâuCái nón đội đầu như thể hoa senC. Trắc nghiệm bài So sánhCâu 1 Có những kiểu so sánh nào?A. So sánh tương đồng và so sánh tương So sánh ngang bằng, so sánh không không So sánh hơn, so sánh kém, so sánh So sánh hơn, so sánh 2 Tình từ nào không thể kết hợp với “…như mực” để tạo thành thành ngữ?A. ĐenB. BẩnC. SạchD. TốiCâu 3 So sánh là gì?A. Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng, làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạtB. Là mang hai đối tượng ra so sánh với nhauC. Là hai sự vật, hiện tượng có nhiều nét tương đồng với nhauD. Hai sự vật, hiện tượng có nhiều nét tương cận với nhauCâu 4 Trong phép so sánh không ngang bằngA. Có thể có nhiều từ phủ địnhB. Nhất thiết phải có từ phủ địnhC. Không nhất thiết phải có từ phủ địnhD. Phải có từ phủ địnhCâu 5 Nội dung câu “Trẻ em như búp trên cành/ Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan” là gì?A. Khen ngợi trẻ em biết ăn, biết chơiB. Trẻ em là những người nhỏ bé, yếu đuối cần được bảo vệ chăm sócC. Trẻ em cần được tạo điều kiện ăn, chơi, học tậpD. Cả B và CCho đoạn thơ sau trả lời cho câu hỏi từ 6-9Cổ tay em trắng…Đôi mắt em liếc … dao caoMiệng cười… hoa ngâuCái khăn đội đầu như thể ….Câu 6 Điền vào chỗ còn trống trong đoạn thơ trênA. trắng- nhìn-giống-màu đỏB. tinh- giống- chúm chím- rất đẹpC. như ngà- như là- như thể- hoa senD. như ngà- như là- giống là- xinh xinhCâu 7 Sau khi hoàn thành vào chỗ trống của đoạn thơ, có bao nhiêu so sánh trong các câu thơ trên?A. BaB. BốnC. NămD. SáuCâu 8 Tác dụng của phép so sánh trong câu thơ trên là gì?A. Gợi hình, biểu cảm, miêu tả sự vật, sự việc cụ thể, sinh độngB. Chỉ có tác dụng làm rõ hình thức bên ngoài của đối tượng được miêu tảC. Làm cho câu văn trở nên hơi đưa đẩy và bóng Không có tác dụng gợi 9 Từ nào thích hợp điền vào dấu [......] để hoàn thiện câu tục ngữ "[......] như chĩnh trôi sông"A. Lập Lỉnh Đủng Rập 10 Dòng nào thể hiện cấu trúc của phép so sánh đúng trình tự và đầy đủ nhất?A. Từ so sánh, sự vật so sánh, phương diện so Sự vật được so sánh, phương diện so sánh, sự vật so Sự vật được so sánh, từ so sánh, sự vật so Sự vật được so sánh, phương diện so sánh, từ so sánh, sự vật so 11 Biện pháp so sánh trong câu “Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng” có tác dụng gì?A. Người đọc dễ tưởng tượng ra khung cảnh dòng sông Năm Căn mênh mông sóng nướcB. Khiến câu văn trở nên sinh động hơn, người đọc dễ tưởng tượng ra khung cảnh tự nhiênC. Giúp nhà văn thêm gần gũi với độc giảD. Câu văn trở nên giàu hình tượng 12 Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm?A. Vế A, vế B, từ ngữ chỉ phương diện so sánh có thể lược bớtB. Vế A, từ ngữ chỉ phương diện so sánhC. Vế B, từ ngữ chỉ phương diện so sánhD. Vế A, vế BCâu 13 Trong các câu văn dưới đây, câu nào không sử dụng phép so sánh?A. Trên gác cao nhìn xuống, hồ như một chiếc gương bầu dục lớn, sáng long lanhB. Cầu Thê Húc màu son, cong cong như con tôm , dẫn vào đền Ngọc SơnC. Rồi cả nhà- trừ tôi- vui như tết khi bé Phương, qua giới thiệu của chú Tiến Lê được mời tham gia trại thi vẽ quốc tếD. Mặt chú bé tỏa ra một thứ ánh sáng rất 14 " Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt. Thuyền cố lấn lên. Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ. Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ nhẻ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ."Vượt thác, sgk Ngữ văn 6, tập2Trong đoạn văn trên, tác giả đã mấy lần sử dụng phép so sánh?A. Bốn Hai Năm Ba án1 - B2 - C3 - A4 - C5 - D6 - C7 - B8 - A9 - C10 - D11 - A12 - A13 - D14 - A-Với nội dung bài So sánh các bạn học sinh cùng quý thầy cô cần nắm vững kiến thức về khái niệm so sánh, cấu tạo của phép so sánh thường gặp...Trên đây VnDoc đã giới thiệu nội dung bài lý thuyết Ngữ văn 6 So sánh cho các bạn tham khảo ý tưởng khi viết bài. Ngoài ra các bạn có thể xem thêm chuyên mục Lý thuyết môn Ngữ Văn 6, Tác giả - Tác phẩm Ngữ văn 6, Soạn bài lớp 6, Văn mẫu lớp 6, Trắc nghiệm Ngữ văn 6, Soạn văn 6 siêu ngắn. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo. Chào mừng bạn đến với blog chia sẻ Trường THPT Nghệ An trong bài viết về ” Văn lớp 6 bài so sánh “. Chúng tôi sẽ cung cấp và chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức dành cho bạn. So sánh – Ngữ văn lớp 6 Bài giảng So sánh – Cô Nguyễn Ngọc Anh Giáo viên VietJack A. Nội dung bài học – So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gọi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt – Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm + Vế A nêu tên sự vật, sự việc được so sánh + Vế B Nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A + Từ ngữ chỉ phương diện so sánh + Từ ngữ chỉ ý so sánh – Trong thực tế, mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều + Các từ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt + Vế B có thể được đảo lên trước vế A cùng với từ so sánh. B. tự luyện Bài 1 Hãy tìm 5 thành ngữ so sánh và đặt câu với chúng? Gợi ý *5 thành ngữ sau – Nóng như Trương Phi – Khỏe như voi – Đen như mực – Nhanh như cắt – Trắng như tuyết *Đặt câu – Anh trai tôi cứ mỗi lần tức giận là nóng như Trương Phi. – Bạn Nam lớp em khỏe như voi. – Lan có mái tóc đen như mực, dài và óng mượt. – Con chim nhanh như cắt, lao xuống ngậm con cá trong miệng. – Em bé nhà cô Hoa có làn da trắng như tuyết trông thật dễ thương. Bài 2 Tìm và phân loại các kiểu so sánh trong những câu dưới đây a. Đây quân du kích dao chen ánh Giữ lá cờ sao vàng lấp lánh Cờ như mắt mở thức thâu canh Như lửa đốt hoài trên trót đỉnh. Xuân Diệu, Ngọc quốc kì b. Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn. Nguyễn Đình Thi, Bài thơ Hắc Hải c. Ta đi tới, trên đường ta bước tiếp Rắn như thép, vững như đồng Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp Cao như núi, dài như sông Chí ta lớn như biển Đông trước mặt. Tố Hữu, Ta đi tới d. Đất nước! Của những người con gái, con trai Đẹp như hoa hồng, cứng như sắt thép. Nam Hà, chúng con chiến đấu cho những người sống mãi, Việt Nam ơi Gợi ý a b c d Câu so sánh Cờ như mắt mở thức thâu canh/ Như lửa đốt hoài trên trót đỉnh Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn Rắn như thép, vững như đồng/ Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp/ Cao như núi, dài như sông/ Chí ta lớn như biển Đông trước mặt Đẹp như hoa hồng, cứng như sắt thép Kiểu so sánh So sánh ngang bằng – sử dụng từ so sánh “như” So sánh không ngang bằng – sử dụng từ so sánh “hơn So sánh ngang bằng – sử dụng từ s sánh “như” So sánh ngang bằng – sử dụng từ so sánh “như” và so sánh không ngang bằng – sử dụng từ so sánh “hơn” Bài 3 Tìm những từ ngữ thích hợp để hoàn chỉnh phép so sánh trong câu ca dao sau Cổ tay em trắng … …. Đôi mắt em liếc … … dau cau Miệng cười … … hoa ngâu, Cái khăn đội đầu … … hoa sen. Ca dao Gợi ý Cổ tay em trắng như ngà Con mắt em liếc như là dao cau Miệng cười như thể hoa ngâu Cái nón đội đầu như thể hoa sen Xem thêm tài liệu Ngữ văn lớp 6 phần Tiếng Việt và Tập làm văn chọn lọc, hay khác Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả Phương pháp tả cảnh Nhân hóa Phương pháp tả người Ẩn dụ Xem thêm các loạt bài Để học tốt Ngữ văn lớp 6 hay khác Soạn Văn 6 Soạn Văn 6 bản ngắn nhất Soạn Văn lớp 6 cực ngắn Văn mẫu lớp 6 Tác giả – Tác phẩm Văn 6 Tài liệu Ngữ văn 6 phần Tiếng Việt – Tập làm văn 1000 câu trắc nghiệm Ngữ văn 6 Giải vở bài tập Ngữ văn 6 Đề thi Ngữ Văn 6 có đáp án Mua hàng giảm giá Shopee Mã code XMen For Boss chỉ 60k/chai SRM Simple tặng tẩy trang 50k Combo Dầu Gội, Dầu Xả TRESEMME 80k Ôn tập Ngữ văn lớp 6So sánh là gì? được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy Ngữ văn lớp 6. Hi vọng rằng đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các bạn học ý Nếu bạn muốn Tải bài viết này về máy tính hoặc điện thoại, vui lòng kéo xuống cuối bài sánh là gì?1. So sánh là gì?2. Dấu hiệu nhận biết phép so sánh3. Cấu tạo của phép so sánh4. Chức năng của phép so sánh5. Các kiểu so sánh6. Luyện tậpCâu hỏi So sánh là gì?Trả lờiSo sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Ví dụ Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.Ca dao Giải thích Công cha được so sánh với núi Thái Sơn, nghĩa mẹ được so sánh với nước trong nguồn. Công cha, nghĩa mẹ và núi Thái Sơn, nước trong nguồn có nét tương đồng là to lớn, So sánh là gì? So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Đây là một trong 4 biện pháp tu từ rất phổ biến trong văn học và được sử dụng rộng Dấu hiệu nhận biết phép so sánhNhững dấu hiệu để nhận biết trong câu có sử dụng biện pháp tu từ so sánh đó là câu có sử dụng những từ sau như, là, giống như. Đồng thời qua nội dung trong câu đó là 2 sự vật, sự việc có điểm chung được so sánh với Cấu tạo của phép so sánhMột phép so sánh thông thường sẽ có cấu tạo là- Vế A tên của sự vật, sự việc, con người được so sánh- Vế B tên của sự vật, sự việc, con người được sử dụng để so sánh với vế A- Từ ngữ chỉ phương diện so sánh- Từ so sánh Ví dụ Mặt đỏ như gấc. Vế A là “mặt”, từ so sánh là “như”, từ chỉ phương diện so sánh là “đỏ”, vế B là “gấc”Tuy nhiên vẫn có một số phép so sánh với cấu tạo không đầy đủ hoặc không tuân theo quy tắc trên. Cụ thể có các trường hợp sau- Từ so sánh và phương diện so sánh bị lược bỏ, ví dụ "Tàu dừa chiếc lược chải vào mây xanh”.- Từ chỉ phương diện so sánh bị lược bỏ, ví dụ “Anh em như thể tay chân”. Trong câu ca dao này, vế A là “anh em”, từ ngữ so sánh là “như thể”, còn vế B là “tay chân”. Còn từ chỉ phương diện so sánh không được nêu Đảo từ so sánh và vế B lên đầu, ví dụ "Như chiếc đảo bốn bề chao mặt sóng/ Hồn tôi vang tiếng vọng của hai miền”4. Chức năng của phép so sánhSo sánh được sử dụng nhằm làm nổi bật lên các khía cạnh nào đó của sự vật hay sự việc cụ thể trong từng hoàn cảnh khác so sánh còn có thể giúp hình ảnh, hiện tượng hay sự vật đó trở nên sinh động hơn. Việc so sánh thường lấy sự cụ thể để so sánh với cái không cụ thể hoặc trừ tượng. Với cách này sẽ góp phần giúp cho người đọc, người nghe dễ dàng hình dung được rõ hơn về sự vật, sự việc đang nói cạnh đó, biện pháp so sánh còn giúp cho câu nói, lời văn trở nên bay bổng và cuốn hút hơn. Vì thế mà nhiều nhà thơ, nhà văn đã sử dụng trong chính tác phẩm của Các kiểu so sánh So sánh không ngang bằng so sánh hơn kém Kiểu so sánh ngang bằng là kiểu so sánh các sự vật, sự việc có sự tương đồng với nhau. Ngoài mục đích tìm sự giống nhau, so sánh ngang bằng còn thể hiện hình ảnh hóa các bộ phận hay đặc điểm nào đó của sự vật, sự việc giúp người nghe, người đọc dễ hiểu câu có các từ gồm “kém, kém hơn, khác, chẳng bằng, không bằng,…”Ví dụ “Áo rách khéo vá hơn lành vụng may” So sánh không ngang bằng So sánh không ngang bằng là loại so sánh đối chiếu sự vật, sự việc hiện tượng trong mối quan hệ không bằng nhau để làm nổi bật cái còn câu có các từ so sánh gồm “như, tựa, tựa như, là, giống, giống như,…”Ví dụ“Đường vô xứ Huế quanh quanhNon xanh nước biếc như tranh như tranh họa đồ”“Cày đồng đang buổi ban trưaMồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày”6. Luyện tập Câu 1. Tìm phép so sánh trong đoạn trích sau đây, nêu rõ tác dụng của phép so sánh đó“Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng. Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận”.Đoàn Giỏi Đáp án -Các phép so sánh trong đoạn trích là→Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác.* Tác dụng làm cho hình ảnh dòng nước trở nên giàu hình ảnh hơn với, sự hùng vĩ của dòng nước khi được so sánh với thác.→Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.* Tác dụng làm cho những con cá trở nên sinh động hơn, các hoạt động được miêu tả linh hoạt khi được so sánh như là người bơi.→Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước* Tác dụng giúp sự miêu tả về con sông nơi Cà Mau khá là rộng và dài.→Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.* Tác dụng phép so sánh được sử dụng nhằm giúp tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự vật là một khu rừng đước. Giúp cho hình ảnh rừng đước rộng lớn và hùng vĩ hơn. Câu 2. Trong câu ca daoNhớ ai bổi hổi bồi hồiNhư đứng đống lửa như ngồi đống Từ bổi hổi bồi hồi là từ láy có gì đặc biệt?b Giải nghĩa từ láy bổi hổi bồi Phân tích cái hay của câu ca dao do phép so sánh đem lại. Đáp án a Từ "bổi hổi, bồi hồi" là từ láy toàn bộb Lo lắng, không yên, nhớ mong một người nào Cái hay của phép so sánh đem lại Vật với vật nhằm tác dụng nhấn mạnh nỗi nhớ thương, như 2 vật gắn liền không thể tách rời như lửa với than -> Thấy được sự gắn kết tình thương, nỗi nhớ của tác giả và người mà tác giả hướng tới. Câu 3. Trong bài Vượt thác có nhiều phép so sánh được thể Em hãy xác định những phép so sánh Phép so sánh nào độc đáo nhất? Vì sao? Đáp án a Các phép so sánh được sử dụng trong bài- "Thuyền rẽ sông lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp.”- “Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.”- “Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ."- "Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước."b Phép so sánh Dượng Hương Thư là độc đáo nhất vì chỉ với một câu văn ấy thôi, người đọc cảm nhận được sự nhanh nhẹn, dứt khoát của nhân vật, cùng với đó là vóc dáng khỏe khoắn, gân guốc, mạnh mẽ. Tất cả gợi lên vẻ mạnh mẽ, tư thế hào hùng của nhân vật đang chế ngự thiên nhiên. Câu 4. Em hãy viết một đoạn văn tả cảnh sông nước hay núi non, làng xóm ở quê em trong đó có sử dụng từ hai phép so sánh trở lên. Đáp án Dưới chân Tháp Bà Ponaga, dòng sông Cái hiền hòa chảy ra biển. Hai bên bờ sông, nhà cửa lô nhô. Lác đác, vài cụm dừa mọc choài ra sông, tàu lá lao xao trong gió. Giữa sông, cù lao Hải Đảo rợp bóng dừa như một ốc đảo xanh lục giữa làn nước xanh lam. cầu Bóng bắc qua sông nườm nượp xe cộ. Dưới chân cầu, nơi con sông đổ ra biển là cầu Cá. Thuyền đi biển sơn hai màu xanh đỏ, đậu san sát gần một mỏm đá nối liền như hòn non bộ. Vài chiếc tàu máy chạy trên sông. Tiếng còi ô tô gay gắt lẫn tiếng ghe máy chạy ì ầm làm dòng sông ồn ã lên. Nắng trưa bàng bạc lên dòng sông, mặt nước sông như dát một thứ ánh kim xanh biếc màu trời. Con sông, cửa biển và bến thuyền gắn bó bao đời là một trong những cảnh đẹp của thành phố Nha Trang được nhiều người biết đây VnDoc đã giới thiệu nội dung bài So sánh là gì? Ngoài ra các bạn có thể tham khảo thêm một số chuyên mục Lý thuyết môn Ngữ Văn 6, Soạn bài lớp 6, Văn mẫu lớp 6, Giải Vở bài tập Ngữ Văn 6, Soạn văn 6 siêu ngắn.

so sánh ngữ văn 6